ขอ เริ่มที่เรื่องอายุก่อน อายุที่เราถือว่าอยู่ในวัยรุ่นคือ อายุ ระหว่าง 11-20 ปี สำหรับการเปลี่ยนแปลงของเด็กชาย เริ่มประมาณอายุ 12-14 ปี เด็กหญิงก็ 11-13 ปี ซึ่งจะเริ่มต้นมีการเปลี่ยนแปลงของร่างกายก่อน ต่อมาจึงมีการเปลี่ยนแปลงทางเพศ ซึ่งแบ่งดังตารางที่แสดง
| การเปลี่ยนแปลงของเด็กสู่วัยรุ่น |
เด็ก ชาย |
|
เด็กหญิง |
| ทางร่างกาย |
- ส่วนสูงและ น้ำหนักตัวจะเพิ่มขึ้นอย่างพรวดพราดเมื่ออายุย่างเข้าประมาณ 12-14 ปี( ส่วนสูงเห็นชัดเจนกว่าน้ำหนัก
- ไขมันใต้ผิว หนังบางลง ทำให้แลดูผอมลง
- กล้ามเนื้อจะ เจริญเติบโตมากกว่าเด็กหญิง ไหล่จะกว้างกว่าเด็กหญิง
|
|
- เมื่ออายุย่างเข้าประมาณ 10-13 ปี(เด็กหญิงจะโตเร็วกว่าเด็กชาย 1-2 ปีในช่วงนี้จึงสูงกว่าเด็กชายวัยเดียวกันเล็กน้อย)
- ไขมันใต้ผิวหนังเพิ่มขึ้น
- สะโพกจะกว้างกว่าเด็กชาย
|
| ทางเพศ จะเปลี่ยนแปลงตามลำดับดังนี้ |
- อัณฑะจะใหญ่ ขึ้น บริเวณผิวหนังหุ้มอัณฑะจะหนาเป็นรอยย่น และสีคล้ำขึ้น
- มีขนขึ้นที่หัว เหน่า
- อวัยวะเพศจะเริ่มใหญ่และยาว ขึ้น
- เต้านมเริ่ม ใหญ่ขึ้นที่เรียกว่า นมแตกพาน ส่วนมากเป็นทั้ง 2 ข้างและไม่เจ็บแต่จะมีบางคนเป็นข้างเดียวหรือเจ็บก็เป็นของปกติ แต่จะยุบเองภายใน 6 เดือนถึงหนึ่งปีถ้าไม่ยุบถือว่าผิดปกติ
- เริ่มมีขนรักแร้ หนวดเครามีมากน้อยขึ้นกับเชื้อชาติ ตนไทยเราปกติมีน้อย(โดยจะขึ้นหลังจากขนที่หัวเหน่าขึ้นแล้วประมาณ 1 ปี)
- เสียงแตก เป็นการเปลี่ยนแปลงสิ่งสุดท้ายของเด็กชาย(เกิดจากฮอร์โมนเพศชายที่มาจากลูกอัณฑะที่เจริญเต็มที่แล้ว มากระตุ้นให้เซลล์ที่กล่องเสียงเปลี่ยนแปลงทำให้เสียงแตก) กล่องเสียงและลูกกระเดือกจะโตเร็ว
กว่าเด็กหญิง
|
|
- เต้านมจะเริ่มมีขึ้นเป็นตุ่มเล็กๆและเจริญเติบโตขึ้นเรื่อยๆ
- มีขนขึ้นปริเวณหัวเหน่า(บางครั้งอาจขึ้นพร้อมๆกับหน้าอกก็ได้)
- กระดูกสะโพกจะขยายออก เริ่มมีไขมันที่แถวบริเวณสะโพกมากขึ้น
- ประจำเดือน จะมีครั้งแรกหลังจากเด็กหญิงโตอย่างรวดเร็ว พอถึงสุดระยะเต็มที่ก็คือ หลังจากส่วนสูงและน้ำหนักตัวเพิ่มขึ้นอย่างเร็วเต็มที่ หญิงไทยในกรุงเทพฯอายุเฉลี่ยประมาณ 12 ปีครึ่ง จะเริ่มมีประจำเดือนครั้งแรก แต่ในชนบทอาจมีช้ากว่านี้ (ขึ้นกับกรรมพันธุ์ เขื้อชาติ อาหารการกินสภาพแวดล้อมและอื่นๆ) ใน 2 ปีแรกประจำเดือนอาจจะมาไม่สม่ำเสมอ ซึ่งเป็นปกติ
|
หมายเหตุ
- เชื่ออสุจิของชายจะมีขึ้น ต้องรอให้อัณฑะเจริญเติบโตเต็มที่ ซึ่งกินระยะเวลาประมาณ 2-3 ปีแต่ระยะเวลาไม่แน่นอน
- การเปลี่ยนแปลงทางเพศในชาย บางคนอาจจะช้าจนถึงอายุ 18 ปีก็ได้ซึ่งส่วนใหญ่ที่พบเป็นของปกติ อาจมีผิดปกติบ้าง
|
|
หมายเหตุ
- ขนรักแร้นั้น ผู้หญิงก็มีได้ แต่ไม่มากเหมือนชาย
- ประจำเดือนที่มาในปีแรกๆมักไม่มี การตกไข่
- เสียงไม่แตกเพราะไม่มีฮอร์โมน เพศชาย
|
การเปลี่ยนแปลงทางร่างกายที่เหมือน กันทั้งในผู้หญิงและผู้ชายคือ พอเข้าวัยรุ่ยอวัยวะภายในทุกอย่างก็ จะโตขึ้น เช่น หัวใจ ตับ ไต มีอวัยวะอยู่ประเภทเดียวที่ไม่โตเลย แต่กลับฝ่อลง คือ พวกระบบน้ำเหลือง ยกตัวอย่างง่ายๆ คือ ต่อม ทอนซิล จะมีขนาดเล็กลง เพราะฉะนั้น บางทีต่อมทอนซิลในเด็กๆ อายุสัก 8-9 ขวบที่ใหญ่ อาจจะรอได้จนระยะวัยรุ่น มันจะเล็กลงได้ ไม่ต้องรีบร้อนไปผ่าตัด
ต่อมอะดีนอยด์อีกอย่างหนึ่ง เป็นต่อมทอนซิลที่อยู่ในบริเวณคอ ถ้าโตมากจะทำให้เด็กบางคนหายใจทางปาก พอเข้าสู่วัยรุ่นต่อมนี้ก็ยุบลงได้ ส่วนสมองนั้น ในวัย รุ่นมักไม่โตอีกแล้ว สมองมันจะเจริญเติบโตมากในตอนวัยเด็กราวๆ 2 ปีแรก และโตเต็มที่ตอนอายุประมาณ 6 ปี